CÁCH NHẬN BIẾT SỚM BÀN CHÂN BẸT Ở TRẺ

Bàn chân bẹt ở trẻ là gì?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc phía trong bàn chân thấp hoặc không biểu hiện rõ, khiến lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất nhiều hơn khi trẻ đứng. Đây là đặc điểm khá thường gặp trong những năm đầu đời vì xương, cơ, gân và dây chằng của trẻ vẫn đang phát triển.

Không phải tất cả trẻ có bàn chân phẳng đều mắc bệnh lý cần điều trị. Ở nhiều trẻ, vòm bàn chân sẽ dần hình thành khi hệ vận động trưởng thành và trẻ tăng cường đi lại, chạy nhảy. Bàn chân bẹt linh hoạt thường có vòm khi trẻ ngồi hoặc nhấc chân nhưng vòm hạ xuống khi đứng chịu lực. Nếu trẻ không đau và vận động bình thường, tình trạng này có thể chỉ cần theo dõi.

Ngược lại, bàn chân bẹt kèm đau, biến dạng rõ hoặc ảnh hưởng đến dáng đi cần được đánh giá để xác định nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng.

Những dấu hiệu cảnh báo cha mẹ nên chú ý

Dấu hiệu sớm không chỉ nằm ở hình dáng lòng bàn chân. Cha mẹ nên quan sát cách trẻ đi lại và khả năng tham gia các hoạt động hằng ngày. Trẻ có thể than đau ở bàn chân, gót chân, cổ chân hoặc cẳng chân sau khi đi bộ, chạy nhảy trong thời gian dài.

Một số trẻ nhanh mỏi chân, thường xuyên vấp ngã hoặc có dáng đi không ổn định. Trẻ lớn hơn có thể không muốn chạy nhảy, ngại tham gia các môn thể thao hoặc giảm thời gian vận động cùng bạn bè vì cảm thấy chân khó chịu.

Một biểu hiện khác là bàn chân có xu hướng nghiêng vào trong khi đứng, trong khi phần trước bàn chân hoặc các ngón chân lại hướng ra ngoài khi bước. Đế giày có thể mòn không đều do lực phân bố giữa hai chân không cân bằng.

Ở trẻ nhỏ, việc chậm đạt một số kỹ năng vận động cũng có thể là dấu hiệu cần theo dõi, nhưng không thể chỉ dựa vào biểu hiện này để kết luận nguyên nhân là bàn chân bẹt.

Nguyên nhân nào có thể liên quan đến bàn chân bẹt?

Yếu tố gia đình có thể đóng vai trò nhất định trong cấu trúc bàn chân. Trẻ có cha mẹ hoặc người thân sở hữu vòm chân thấp có khả năng gặp đặc điểm tương tự.

Ngoài yếu tố di truyền, một số bất thường về xương, gân, dây chằng hoặc thần kinh – cơ cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng nâng đỡ vòm bàn chân. Chấn thương gân gót, tổn thương vùng cổ chân hoặc gãy xương ở chi dưới cũng có thể làm thay đổi cơ chế chịu lực của bàn chân.

Một số tình trạng bẩm sinh hoặc bệnh lý ảnh hưởng đến hệ vận động cũng có thể đi kèm bàn chân bẹt. Vì nguyên nhân rất đa dạng, cha mẹ không nên tự quy kết bàn chân bẹt cho một thói quen sinh hoạt cụ thể.

Cách kiểm tra và chẩn đoán bàn chân bẹt

Phụ huynh có thể quan sát bàn chân của trẻ khi đứng trên mặt phẳng, chú ý đến vòm chân, vị trí gót chân và trục cổ chân. Một cách sàng lọc đơn giản là làm ướt lòng bàn chân rồi cho trẻ bước lên giấy trắng. Nếu dấu chân in gần như toàn bộ lòng bàn chân, không thấy vùng lõm rõ ở giữa, có thể nghi ngờ vòm chân thấp.

Tuy nhiên, dấu chân chỉ mang tính tham khảo. Khi trẻ có triệu chứng, bác sĩ có thể đánh giá tư thế đứng, dáng đi, khả năng nhón gót, phạm vi vận động và sức mạnh cơ. Trong trường hợp cần thiết, các phương pháp đánh giá phân bố áp lực bàn chân hoặc chẩn đoán hình ảnh có thể được sử dụng để làm rõ cấu trúc và chức năng.

Khi nào trẻ cần được điều trị?

Không phải mọi trường hợp bàn chân bẹt đều cần can thiệp. Nếu trẻ không đau, không hạn chế vận động và bàn chân vẫn linh hoạt, việc theo dõi định kỳ có thể là lựa chọn phù hợp.

Khi trẻ bị đau hoặc dáng đi bị ảnh hưởng, phương pháp điều trị thường ưu tiên các biện pháp bảo tồn. Tùy trường hợp, trẻ có thể được hướng dẫn bài tập kéo giãn, tăng cường cơ bàn chân và cẳng chân, vật lý trị liệu, điều chỉnh mức độ vận động hoặc sử dụng dụng cụ hỗ trợ vòm chân.

Nếu trẻ đang tham gia thể thao và xuất hiện đau cổ chân tái diễn, việc giảm cường độ hoặc tạm ngừng hoạt động gây đau có thể cần thiết trong giai đoạn phục hồi. Sau đó, trẻ có thể trở lại vận động từng bước theo hướng dẫn chuyên môn.

Phẫu thuật có cần thiết không?

Phẫu thuật hiếm khi là lựa chọn đầu tiên đối với trẻ bàn chân bẹt. Phương pháp này chỉ được cân nhắc trong những trường hợp biến dạng nghiêm trọng, gây đau hoặc ảnh hưởng đáng kể đến chức năng vận động và sinh hoạt, đồng thời không cải thiện sau điều trị bảo tồn phù hợp.

Vì vậy, phát hiện sớm không có nghĩa là phải điều trị ngay mà giúp cha mẹ theo dõi đúng tình trạng của trẻ. Khi trẻ xuất hiện đau chân, thay đổi dáng đi, giảm khả năng vận động hoặc thường xuyên gặp vấn đề ở cổ chân, phụ huynh nên đưa trẻ đi đánh giá để xác định nguyên nhân và lựa chọn hướng xử trí phù hợp.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.