TÁC HẠI CỦA BÀN CHÂN BẸT: NHỮNG BIẾN CHỨNG CẦN LƯU Ý

Bàn chân bẹt là gì?

Bàn chân bình thường có một vòm cong ở mặt trong, được hình thành nhờ sự phối hợp của xương, dây chằng, gân và các nhóm cơ. Vòm này có chức năng nâng đỡ trọng lượng cơ thể, hấp thụ một phần lực tác động và hỗ trợ bàn chân duy trì thăng bằng trong quá trình vận động.

Bàn chân bẹt xảy ra khi vòm bàn chân thấp hoặc không biểu hiện rõ, khiến phần giữa lòng bàn chân tiếp xúc nhiều với mặt đất khi đứng. Khi bước đi, bàn chân có thể có xu hướng đổ vào trong, làm thay đổi cách phân bố lực và chuyển động của toàn bộ chi dưới.

Ở trẻ nhỏ, bàn chân phẳng có thể là một phần bình thường của quá trình phát triển. Vòm bàn chân thường dần rõ hơn khi trẻ lớn lên. Vì vậy, cha mẹ không nên mặc định mọi trường hợp bàn chân bẹt đều là bệnh lý. Việc đánh giá cần dựa trên độ tuổi, cấu trúc bàn chân, khả năng vận động và các triệu chứng đi kèm.

Những nguyên nhân thường gặp của bàn chân bẹt

Bàn chân bẹt có thể xuất phát từ đặc điểm bẩm sinh hoặc xuất hiện trong quá trình phát triển. Ở trẻ nhỏ, hệ thống xương, cơ và dây chằng chưa hoàn thiện khiến vòm chân chưa rõ. Một số trẻ có cấu trúc bàn chân hoặc đặc điểm dây chằng có tính gia đình, làm vòm chân thấp hơn.

Bên cạnh đó, tình trạng thừa cân có thể làm tăng tải trọng lên bàn chân và các cấu trúc nâng đỡ vòm. Chấn thương ở bàn chân, cổ chân hoặc tổn thương dây chằng cũng có thể làm thay đổi cấu trúc bàn chân.

Ở người trưởng thành, nguy cơ bàn chân bẹt có thể liên quan đến tuổi tác, sự suy yếu của gân và dây chằng, một số bệnh lý khớp, thần kinh hoặc cơ. Vì vậy, nguyên nhân cần được xác định riêng ở từng người thay vì chỉ dựa vào hình dạng bàn chân.

Đau nhức và hạn chế khả năng vận động

Một trong những tác hại dễ nhận thấy của bàn chân bẹt là cảm giác đau hoặc mỏi khi đứng lâu, đi bộ hay vận động. Khi vòm chân không thực hiện tốt chức năng nâng đỡ, lực tác động trong mỗi bước đi có thể phân bố không đều, khiến một số cơ, gân và khớp phải hoạt động nhiều hơn để duy trì thăng bằng.

Người có bàn chân bẹt có thể cảm thấy đau ở lòng bàn chân, gót chân, cổ chân hoặc cẳng chân. Với trẻ em, biểu hiện đôi khi không phải là than đau rõ ràng mà là nhanh mệt, ngại chạy nhảy, không muốn tham gia thể thao hoặc thường xuyên xin nghỉ sau khi vận động.

Tuy nhiên, bàn chân bẹt không đồng nghĩa với việc chắc chắn sẽ gây đau. Nhiều người có vòm chân thấp nhưng vẫn sinh hoạt và vận động bình thường mà không cần điều trị.

Ảnh hưởng đến trục chi dưới và tư thế

Khi bàn chân đổ vào trong quá mức, cẳng chân có thể thay đổi hướng xoay và ảnh hưởng đến chuyển động của đầu gối. Nếu tình trạng kéo dài, sự phân bố lực bất thường có thể góp phần gây khó chịu ở vùng đầu gối hoặc làm thay đổi dáng đi.

Sự thích nghi của cơ thể có thể tiếp tục ảnh hưởng lên khớp háng và vùng thân mình. Một số người có thể xuất hiện tình trạng mỏi hông, đau vùng thắt lưng hoặc tư thế đứng, đi lại kém cân đối.

Tuy nhiên, không nên khẳng định bàn chân bẹt luôn gây vẹo cột sống hoặc thoái hóa khớp. Những biến đổi này phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau và cần được đánh giá cụ thể.

Tăng nguy cơ quá tải và chấn thương

Bàn chân bẹt có triệu chứng có thể làm thay đổi cách tiếp đất, từ đó ảnh hưởng đến khả năng giữ thăng bằng trong quá trình chạy, nhảy hoặc thay đổi hướng đột ngột. Điều này có thể làm tăng nguy cơ quá tải ở bàn chân và cổ chân, đặc biệt khi vận động cường độ cao.

Một số vấn đề thường được nhắc đến khi bàn chân chịu lực bất thường gồm đau vùng gót, kích thích hoặc quá tải cân gan chân và bong gân cổ chân. Các biểu hiện này không xuất hiện ở tất cả người có bàn chân bẹt nhưng cần được lưu ý nếu đau kéo dài hoặc tái diễn.

Khi nào cần kiểm tra và điều trị?

Nếu bàn chân bẹt không gây đau và không ảnh hưởng đến khả năng vận động, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi thay vì điều trị ngay. Ngược lại, khi xuất hiện đau dai dẳng, biến dạng rõ, dáng đi bất thường, hạn chế vận động hoặc bàn chân bẹt tiến triển, người bệnh nên được thăm khám.

Tùy nguyên nhân và mức độ, phương pháp xử lý có thể gồm theo dõi, bài tập phục hồi chức năng, điều chỉnh hoạt động hoặc sử dụng dụng cụ chỉnh hình phù hợp. Phẫu thuật chỉ được cân nhắc trong một số trường hợp đặc biệt khi biến dạng nghiêm trọng hoặc các biện pháp bảo tồn không đạt hiệu quả.

Phát hiện đúng tình trạng và can thiệp khi thực sự cần thiết sẽ giúp hạn chế đau đớn, cải thiện chức năng bàn chân và bảo vệ khả năng vận động lâu dài.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng mẫu dép dành cho bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.

'Thay máu' giống cây trồng bằng giống nuôi cấy mô

Với nhiều ưu thế vượt trội về chất lượng và khả năng nhân giống nhanh, các giống cây trồng, nhất là giống rau quả sản xuất bằng nuôi cấy mô ngày càng tỏa rộng.

Nhu cầu ngày càng tăng mạnh

Theo TS Đặng Minh Tâm, Phó Giám đốc Trung tâm Ứng dụng Công nghệ sinh học và Nông nghiệp công nghệ cao (Viện Lúa ĐBSCL) giải thích: https://vigen.vn/cay-co-dao/ Nuôi cấy mô tế bào là tổng hợp các kỹ thuật được sử dụng trong nuôi cấy và duy trì mô tế bào trong điều kiện vô trùng 100%.

Đây là phương pháp áp dụng nuôi cấy trong môi trường giàu dinh dưỡng giúp cây có thể phát triển tốt nhất. Môi trường là yếu tố quan trọng quyết định đến sự thành công và chất lượng của giống cây cấy mô. Môi trường có nhiệm vụ hỗ trợ sự sống, tăng sinh tế bào, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả, tỉ lệ sản xuất của công nghệ nuôi cấy mô.

Nuôi cấy mô tế bào thực vật đã trở thành phương pháp nhân giống vô cùng phổ biến với nhiều loại cây trồng như: Cây công nghiệp, cây nông nghiệp, cây ăn trái và rau xanh, hoa lan, cây cảnh… Đối với người dân ở các tỉnh như Lâm Đồng, đã quá quen thuộc với giống dâu tây, khoai tây hoặc cà chua cấy mô.

Nông dân khu vực miền núi Tây Bắc đã ứng dụng vượt khó vươn lên làm giàu nhờ dược liệu cấy mô (đinh lăng, tam thất, sâm…). Người dân vùng ĐBSCL đã sẵn sàng chuyển đổi một diện tích lớn trồng cây hoa màu và ăn trái từ những giống truyền thống thành cây giống cấy mô (hoa lan, chuối cấy mô, thanh long cấy mô, khoai lang cấy mô…).

Xem thêm: https://vigen.vn/chuoi-su-cay-mo/

Ngày nay, nhu cầu sử dụng hoa, cây cảnh ngày tăng nhanh. Các loại cây hoa lan (dendro nắng, phi điệp, hồ điệp…), cây cảnh như trầu bà (gồm có trầu bà cánh phượng, trầu bà tỉ phú, trầu bà lá lụa, trầu bà lá lủng , trầu bà lá xẻ…), lục đế vương… đang rất được ưa chuộng trên thị trường cây cảnh. Cây có tán lá xanh tươi, hình dáng lá đẹp và tao nhã, phù hợp với rất nhiều mục đích như làm cây trang trí nội thất, cây trồng chậu hoặc sử dụng cành cắt để cắm hoa.

Ưu điểm vượt trội của giống cây cấy mô

Phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật (invitro) được sử dụng nhằm nhân nhanh các loại cây trồng, khắc phục được nhược điểm của các phương pháp nhân vô tính khác như chiết, ghép hay giâm cành.

TS Đặng Minh Tâm cho biết thêm, giống cây cấy mô có thể nhân giống với số lượng lớn đáp ứng nhu cầu trồng trọt trên quy mô diện tích lớn, cây giống mang đặc tính tốt giống hệt cây bố mẹ ban đầu. Công nghệ nuôi cấy mô tạo ra các cây con trong điều kiện dinh dưỡng đầy đủ, giúp cây trưởng thành một cách nhanh chóng và phòng tránh sâu bệnh gây hại, nhất là các bệnh do virus gây ra, đảm bảo cây con sạch bệnh.

Giống cây cấy mô là các cây hoàn chỉnh từ những tế bào thực vật đã được chọn lọc có giá trị kinh tế cao và tạo ra các loài tốt hơn, hệ số nhân giống cao, đáp ứng nguồn giống quanh năm. Giống cây cấy mô đã qua sàng lọc và cho ra sản phẩm là những cây có tính trạng tốt, độ đồng đều cao và đảm bảo thời gian sinh trưởng thu hoạch đồng loạt. Ứng dụng của nuôi cấy mô dùng để tạo ra dược phẩm sinh học hay cứu sống phôi mầm của một số loài cây khó phát triển và sinh trưởng, bảo vệ các giống cây quý hiếm đang bị đe dọa.

Những năm qua, trong ngành rau quả, hoa/cây cảnh đã có nhiều nghiên cứu, ứng dụng hiệu quả cao nhiều giống mới bằng công nghệ nuôi cấy mô so với giống cũ như mô hình trồng khoai lang, khoai môn Nhật, khoai tây bằng nguồn giống nuôi cấy mô, https://vigen.vn/ mô hình trồng chuối nuôi cấy mô, mô hình trồng thanh long nuôi cấy mô, cây ăn trái như cam, quýt, và các loại hoa lan, cây cảnh… Một số mô hình đưa giống mới bằng công nghệ nuôi cấy mô so với giống cũ như:

Mô hình nuôi cấy mô cây cam và quýt: Xây dựng quy trình nuôi cấy invitro trụ trên lá mầm (epicotyl) hoàn chỉnh của cây cam Vinh và quýt đường canh phục vụ cho công tác chuyển gen tại Việt Nam. Đây là hai giống thích ứng rộng, chất lượng ngon, được trồng phổ biến ở nhiều nơi. Tại Ấn Độ, Suwanapong et al. (1991) Đã thành công với kỹ thuật nhân giống trong ống nghiệm các cây Citrus retculata và Citrus limon Burms.

Ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào thực vật – hướng đi cho nông nghiệp công nghệ cao

Từ thành công nhân giống cây lan kim tuyến…

Qua nhiều lần đi công tác, được nghe cán bộ kỹ thuật của Viện Nông nghiệp Thanh Hóa nói nhiều về phương pháp kỹ thuật tiên tiến nhất hiện nay, đó là nuôi cấy mô tế bào thực vật (hay còn gọi là công nghệ invitro) nhưng chưa lần nào tôi được quan sát các quy trình kỹ thuật để tạo ra những giống cây trồng trẻ hóa, sạch bệnh… https://vigen.vn/chuoi-sap-luoc/ Thấy chúng tôi tò mò về sản phẩm cây giống chất lượng cao, chị Phạm Thị Lý, Trưởng Phòng Phân tích và Thí nghiệm, Viện Nông nghiệp Thanh Hóa nhiệt tình dẫn chúng tôi đến nơi các kỹ sư nông nghiệp đang cần mẫn chăm sóc những mầm xanh trong phòng thí nghiệm. Chị Lý chỉ cho chúng tôi xem hàng trăm lọ thủy tinh, trong đó là giống cây keo lai được nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy mô và giải thích: “Nuôi cấy mô tế bào thực vật là quá trình tách rời một bộ phận của thực vật, nuôi trong môi trường dinh dưỡng phù hợp, ở điều kiện vô trùng 100%, sau đó, mô tế bào ban đầu sẽ phát triển thành cây hoàn thiện. Đây là kỹ thuật tiên tiến nhất hiện nay, vì có thể khắc phục được tình trạng thoái hóa của các giống cây trồng. Với phương pháp này, năm 2020 chúng tôi đã sản xuất thành công giống cây lan kim tuyến”.

Xem thêm: https://vigen.vn/cham-soc-chuoi-su-cay-mo/

Theo chị Lý, lan kim tuyến là một loại dược liệu vô cùng quý hiếm, có giá trị kinh tế cao, vì nó có tác dụng tăng cường sức khỏe, lưu thông khí huyết, có tính kháng khuẩn, chữa các bệnh viêm khí quản, viêm gan mãn tính, chữa suy nhược thần kinh, phòng ngừa loãng xương, tiểu đường và tăng cường hệ thống miễn dịch… Chính vì sự quý hiếm trên nên năm 2007 lan kim tuyến được đưa vào sách đỏ Việt Nam, thuộc nhóm IA, nghiêm cấm khai thác sử dụng vì mục đích thương mại. Và cũng đã có rất nhiều phương pháp nhân giống lan kim tuyến, như: nhân giống bằng hạt, bằng cây con, giâm cành. Tuy nhiên, các phương pháp trên đều không hiệu quả. Vì vậy, viện đã giao cho Phòng Phân tích và Thí nghiệm nhiệm vụ lưu giữ, phân lập và nhân giống lan kim tuyến bằng phương pháp nuôi cấy mô thực vật. Qua những lần làm thử nghiệm, cán bộ kỹ thuật đã gặp rất nhiều khó khăn trong việc tìm môi trường nuôi cấy phù hợp cho mỗi giai đoạn phát triển của cây với điều kiện thực tế tại phòng thí nghiệm. Song, bằng công sức và tất cả đam mê, nhóm công nghệ sinh học của phòng đã nghiên cứu thành công công nghệ sản xuất lan kim tuyến thương phẩm bằng phương pháp nuôi cấy mô thực vật.

“Phòng đang phấn đấu sau năm 2025 sẽ đáp ứng được nhu cầu sử dụng cây giống lan kim tuyến trên địa bàn tỉnh, hướng tới trở thành đơn vị đi đầu trong việc cung ứng nguồn cây giống chất lượng cao, mở rộng thị trường không chỉ tại Thanh Hóa mà còn ở các tỉnh khu vực Bắc Trung bộ” – chị Lý cho hay.

… Đến mở rộng quy mô nhân giống các loại cây trồng khác

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, sau thử nghiệm sản xuất thành công giống cây lan kim tuyến, Phòng Phân tích và Thí nghiệm được Viện Nông nghiệp Thanh Hóa giao nhiệm vụ mở rộng quy mô nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào với nhiều giống cây trồng khác nhau. https://vigen.vn/ Từ đó phòng đã sản xuất được hàng loạt các loại cây trồng, các chủng giống nấm có chất lượng cao.

Ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào thực vật – hướng đi cho nông nghiệp công nghệ cao

Từ thành công nhân giống cây lan kim tuyến…

Qua nhiều lần đi công tác, được nghe cán bộ kỹ thuật của Viện Nông nghiệp Thanh Hóa nói nhiều về phương pháp kỹ thuật tiên tiến nhất hiện nay, đó là nuôi cấy mô tế bào thực vật (hay còn gọi là công nghệ invitro) nhưng chưa lần nào tôi được quan sát các quy trình kỹ thuật để tạo ra những giống cây trồng trẻ hóa, sạch bệnh… https://vigen.vn/chuoi-sap-luoc/ Thấy chúng tôi tò mò về sản phẩm cây giống chất lượng cao, chị Phạm Thị Lý, Trưởng Phòng Phân tích và Thí nghiệm, Viện Nông nghiệp Thanh Hóa nhiệt tình dẫn chúng tôi đến nơi các kỹ sư nông nghiệp đang cần mẫn chăm sóc những mầm xanh trong phòng thí nghiệm. Chị Lý chỉ cho chúng tôi xem hàng trăm lọ thủy tinh, trong đó là giống cây keo lai được nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy mô và giải thích: “Nuôi cấy mô tế bào thực vật là quá trình tách rời một bộ phận của thực vật, nuôi trong môi trường dinh dưỡng phù hợp, ở điều kiện vô trùng 100%, sau đó, mô tế bào ban đầu sẽ phát triển thành cây hoàn thiện. Đây là kỹ thuật tiên tiến nhất hiện nay, vì có thể khắc phục được tình trạng thoái hóa của các giống cây trồng. Với phương pháp này, năm 2020 chúng tôi đã sản xuất thành công giống cây lan kim tuyến”.

Xem thêm: https://vigen.vn/cham-soc-chuoi-su-cay-mo/

Theo chị Lý, lan kim tuyến là một loại dược liệu vô cùng quý hiếm, có giá trị kinh tế cao, vì nó có tác dụng tăng cường sức khỏe, lưu thông khí huyết, có tính kháng khuẩn, chữa các bệnh viêm khí quản, viêm gan mãn tính, chữa suy nhược thần kinh, phòng ngừa loãng xương, tiểu đường và tăng cường hệ thống miễn dịch… Chính vì sự quý hiếm trên nên năm 2007 lan kim tuyến được đưa vào sách đỏ Việt Nam, thuộc nhóm IA, nghiêm cấm khai thác sử dụng vì mục đích thương mại. Và cũng đã có rất nhiều phương pháp nhân giống lan kim tuyến, như: nhân giống bằng hạt, bằng cây con, giâm cành. Tuy nhiên, các phương pháp trên đều không hiệu quả. Vì vậy, viện đã giao cho Phòng Phân tích và Thí nghiệm nhiệm vụ lưu giữ, phân lập và nhân giống lan kim tuyến bằng phương pháp nuôi cấy mô thực vật. Qua những lần làm thử nghiệm, cán bộ kỹ thuật đã gặp rất nhiều khó khăn trong việc tìm môi trường nuôi cấy phù hợp cho mỗi giai đoạn phát triển của cây với điều kiện thực tế tại phòng thí nghiệm. Song, bằng công sức và tất cả đam mê, nhóm công nghệ sinh học của phòng đã nghiên cứu thành công công nghệ sản xuất lan kim tuyến thương phẩm bằng phương pháp nuôi cấy mô thực vật.

“Phòng đang phấn đấu sau năm 2025 sẽ đáp ứng được nhu cầu sử dụng cây giống lan kim tuyến trên địa bàn tỉnh, https://vigen.vn/ hướng tới trở thành đơn vị đi đầu trong việc cung ứng nguồn cây giống chất lượng cao, mở rộng thị trường không chỉ tại Thanh Hóa mà còn ở các tỉnh khu vực Bắc Trung bộ” – chị Lý cho hay.